Mensen met een handicap nog altijd langs de zijlijn

In 2016 werd in Nederland eindelijk – als één van de laatste landen van Europa – het VN-verdrag Handicap getekend. Daarmee moest een einde komen aan het onderscheid tussen mensen met en zonder handicap. Moést inderdaad, want ruim 5 jaar later zijn we nog bar weinig opgeschoten, wijst onderzoek na onderzoek uit.

Persoon in een rolstoel

Fantaseer even mee: Je bus draait de bocht om en je begeeft je alvast naar de deur. Maar terwijl je aanstalten maakt om uit te stappen, zie je al dat je met geen mogelijkheid de bus uit komt. Ontoegankelijke halte. Of je even twee stops verder mee wilt rijden en 10 minuten terug wilt rollen.

Of je bent uit eten met vrienden en zoekt het toilet op. Een invalidentoilet? Hebben ze! Maar de deur gaat naar binnen open en kan met jou in het hokje niet meer dicht. Shit. Daar zit je dan, in het volle zicht… Het zijn scenario’s die mensen in een rolstoel dagelijks meemaken.

Of je even twee haltes verder mee wilt rijden

De wil is er

Op incidentele schaal willen we wel: restauranthouders die hun gebouw een toegankelijke make-over geven, evenementen die het roer omgooien of architecten die de kneep van het toegankelijk bouwen beheersen. Maar het blijft leunen op de welwillendheid van het individu. Landelijk bezien doen mensen met een handicap met de dag minder mee. Werken, studeren, het OV of een dagje uit: voor veel mensen blijkt het onhaalbaar of op z’n minst een hoop gedoe.

Hoe kan een verdrag dat landelijk getekend is zo weinig impact maken?

Toegankelijkheid in cijfers

Het rapport Onbeperkt Meedoen! over de naleving van het VN-verdrag gaf vorig jaar al een somber beeld: nog geen 50% van de bushaltes is toegankelijk voor mensen met een beperking, slechts 66% van de gehandicapten met arbeidsvermogen heeft ook daadwerkelijk betaald werk en maar 4% van de overheids-websites voldoet aan de huidige toegankelijkheidseisen. Hoe kan een verdrag dat landelijk getekend is zo weinig impact maken?

Facultatief protocol

Eén van de problemen zit hem juist in dat ene onderdeel dat het rijk niét wilde tekenen: het Facultatieve Protocol. Dit protocol maakt het mogelijk om schendingen voor te leggen aan het VN-comité. Daarnaast kent ons land geen boetes wanneer niet aan de inclusie-eisen wordt voldaan. En zonder controle of sancties…. tja, wat heeft een akkoord dan eigenlijk voor zin?

Ik geloof niet dat de mensen snappen wat een inclusieve samenleving is

Mark, vijftiger en rolstoelgebruiker, herkent dit verschil tussen woorden en daden: “Er wordt geroepen vanuit Den Haag: ‘Jullie moeten meedoen en jullie moeten mee kunnen doen.’ Ook hier in mijn woonplaats wordt heel hard geroepen over een inclusieve samenleving, alleen ik geloof niet dat de mensen snappen wat een inclusieve samenleving is als je minder mobiel bent.”

Help ons een geluid te maken naar de evenementensector en laat je stem horen voor toegankelijke festivals!

 

Teken het manifest

65% onvoldoende

Spot On Stories deed deze zomer onderzoek naar de toegankelijkheid in Nederland. Hun oordeel: de maatschappij is volgens 65 procent van de respondenten onvoldoende toegerust op mensen met een handicap. Vooral het ontbreken van toegankelijke toiletten, het busvervoer en de overheid scoren laag. Maar eigenlijk is alles ver ondermaats: van steile trappen en onbegaanbare stoepen tot onleesbare menukaarten en slecht ingerichte bioscopen. 

De wereld is een attractiepark, maar elke keer kun jij er niet in

Of zoals Jeanette Chedda het omschrijft in een interview met Pointer: “De wereld is een attractiepark, maar elke keer kun jij er niet in. Terwijl de rest in de attracties zit, mag jij tussen de tassen wachten.”

Mensen met verstandelijke beperking in de knel

En niet alleen mensen met een fysieke beperking voelen zich langs de zijlijn staan: het Sociaal Cultureel Planbureau luidde eerder al de noodklok: een schokkende 70% van de mensen met een verstandelijke beperking is ontevreden is met hun huidige leven. 40% van hen heeft te weinig inkomen en bijna twee derde kampt met eenzaamheid. Geen beste cijfers voor een land dat al vijf jaar lang zou knokken voor inclusie.

Toegankelijkheid is nu nog uitzondering in plaats van regel

“Toegankelijkheid is nu nog uitzondering in plaats van regel. Daardoor zitten veel mensen met een handicap zonder werk, gaan ze naar aparte scholen en worden ze buitengesloten van sociale activiteiten. Zo verliezen ze de mogelijkheid om samen met anderen te zijn, te leven en te genieten. Terwijl dat niet nodig is en zeker niet van deze tijd.” – Jeroen van de Koppel, HandicapNL

Hoopvolle ontwikkelingen

Gelukkig zijn er ook sectoren met goede ontwikkelingen: zo nemen steeds meer festivals hun toegankelijkheid écht serieus. HandicapNL maakte onlangs nog de Dutch Grand Prix volledig toegankelijk en veel andere evenementen staan klaar om zich aan te sluiten bij de beweging #OnbepertFeest – wachtend tot corona dat toelaat.

Laten we zelf het verschil blijven maken

Ook de dagattracties zien steeds vaker de doelgroep die ze laten liggen: de community Toegankelijke Recreatie waar HandicapNL deel van uitmaakt omvat veel grote pretparken, dierentuinen en musea. Meer en meer muziekverenigingen sluiten zich aan bij ons Music Unlimited programma. En werkgevers kennen steeds vaker een actief inclusie-beleid.

Voorbeeld doet volgen

Daar waar verandering op overheidsniveau langzaam voortsleept, hebben veel sectoren in coronatijd laten zien hoe razendsnel ze kunnen schakelen. En koplopers hebben nu eenmaal een enorme voorbeeldfunctie voor hun sector. Dus laten we zelf het verschil blijven maken en aan de rest van de branche – én de overheid – laten zien hoe het ook kan. Of liever: hoe het ook moét. Want een toegankelijke samenleving is geen schemerig streven. Het is een grondrecht. 

Teken ook voor Onbeperkt feest!

Toegankelijkheid draait om meer dan openbaar vervoer en publieke gebouwen. Het houdt in dat je onbezorgd en vanzelfsprekend mee kunt doen met het dagelijks leven. Wanneer in 2022 het festivalseizoen eindelijk weer losbarst, willen we dan ook dat die losbarst voor iedereen. Help ons een geluid te maken naar de evenementensector en laat je stem horen voor toegankelijke festivals!

Ja, ik teken voor onbeperkt feesten voor iédereen!

Bij het aanmelden ga je akkoord met de privacyvoorwaarden van HandicapNL.
Maartje: ‘Op de Dutch Grand Prix vergat ik dat ik een handicap heb.’
Maartje: ‘Op de Dutch Grand Prix vergat ik dat ik een handicap heb.’
Naomi (31): “De regelzucht in de zorg? Ik heb goede hoop dat er iets aan te doen valt”
Naomi (31): “De regelzucht in de zorg? Ik heb goede hoop dat er iets aan te doen valt”