Mantelzorger voor mijn ouders, brus voor mijn broer

De herinnering voelt als gisteren. Mijn moeder is naar de huisarts en ik zit in mijn badjas aan de keukentafel te wachten tot ze terugkomt. Ze had al gezegd ‘dat het niet klopte’. Juist daarom beloofde ik te wachten voordat ik zou afspreken met vrienden. Ze is al een uur weg en ik heb nog geen belletje gehad.

brus jonge mantelzorger

Nog een uur later belt ze gespannen op. Ze zit in het ziekenhuis en mag gelijk de achtbaan in van allemaal onderzoeken. Ze wist het zelf al zeker ‘dit is borstkanker’. Op dat moment kon ik alleen maar op standje ‘zorgen’ staan. Het was mijn afstudeerjaar van het HBO. Een belangrijk jaar, maar mijn moeder is nog veel belangrijker.

Op school wilde ik niets laten merken

Mee naar het ziekenhuis

Daarna ben ik iedere afspraak met haar meegegaan. Mijn moeder zat daar als een dood vogeltje voor zich uit te staren, terwijl ik informatie opsloeg en de vragen stelde die mijn moeder eigenlijk wilde stellen. Hoe het met school ging? Goed! Op school wilde ik niets laten merken en ik wilde graag hoge cijfers halen voor thuis. Slapen deed ik weinig, maar dat hoorde erbij vond ik.

Wij mogen 4 gratis exemplaren van het boek ‘Mantelwijzer’ weggeven! Geef je op en win.

Ik doe mee

Verdriet naar boosheid

Waar mijn vader op dat moment was? In een rolstoel in zijn aanleunwoning van een zorgcentrum. Mijn vader heeft sinds ik in groep 6 zit multiple sclerosis (MS). Daarvoor was hij een sportman die veel trainde, training gaf, coachte en scheidsrechter was. Alle sporten had hij geprobeerd. Maar te paard racen over het strand of keihard tegen een bal slaan zat er voor hem niet meer in.

Mijn zorgen om hem kon ik enkel in boosheid uiten

Mijn vader viel in een diep, zwart, ongelukkig gat. Mijn ‘jongere ik’ was vooral verdrietig om mijn vader zo te zien. In de puberteit werd verdriet omgezet in boosheid. We begrepen elkaar niet en mijn zorgen om hem kon ik enkel in boosheid uiten. We discussieerden tot we er moe van werden en nijdig naar bed gingen. Je zou het niet zeggen, maar ik ben een vaderskindje.

Vaderskindje

Wanneer ik achteraf terugkijk frustreerde het mij om mijn vader zo ongelukkig te zien. Dat zorgde ervoor dat we botsten, want juist uit liefde kwam de boosheid. De enige herinnering aan mijn gezonde en vitale vader is dat hij mij heeft leren fietsen. Een dierbare en tegelijk verdrietige herinnering.

Broertje met handleiding

Wellicht vraag je je af of ik alleen was in dit gezin. Nee, mijn broertje is twee jaar jonger dan ik. Op de basisschool werd hij gepest omdat de kinderen het leuk vonden als hij boos werd. Uiteindelijk bleek dat te komen door MCDD, een vorm van PDD-NOS. Schreeuwend rende hij over het schoolplein om zijn pesters in elkaar te slaan. Wie er in zijn buurt kwam kreeg een klap of een schop.

Schreeuwend rende hij over het schoolplein om zijn pesters in elkaar te slaan

Leerkrachten wisten niet goed hoe ze hem moesten stoppen en haalden mij erbij. Voor mij was het normaal. Ik hield mijn broertje stevig vast, totdat hij weer rustig werd en begon te huilen. Dan vertelde hij wat hem dwars zat en hielp ik hem terug tussen de kinderen.

In bedwang

Ook thuis werd hij soms boos en agressief. Mijn moeder was lichamelijk niet sterk en mijn vader kon door zijn ziekte ook niet helpen, waardoor ik thuis dezelfde rol kreeg. Meermaals moest ik bovenop mijn broertje springen wanneer hij kwaad was of de deur blokkeren zodat hij niemand aanviel.

Mensen die mijn verhaal horen zeggen ‘jemig, wat heftig, wat een zwaar leven’. Zo zie ik dat niet. Het is mijn familie en ik ben zo opgegroeid, ik weet niet beter. Toch maakt dat het niet gemakkelijk.

Jonge mantelzorger

Toen ik ongeveer 10 was vroeg ik aan mijn moeder of ik ook eens met iemand mocht praten. Mijn ouders waren vaak weg met mijn broertje voor afspraken. De organisatie waar mijn broertje werd behandeld konden me niet helpen zeiden ze, om vervolgens verder te gaan met de orde van de dag: ‘mijn broertje’.

Het is mijn familie en ik ben zo opgegroeid, ik weet niet beter

Jaren later, toen ik 25 was, hoorde ik van de termen ‘jonge mantelzorger’ en ‘brus’. Door deze woorden voelde ik dat ik ook iets waard was. Door mijn afstudeeronderzoek daarover, kwam ik erachter hoe belangrijk het is om met iemand te praten over de situatie.

Klap komt later

Het is een veel voorkomend probleem bij jonge mantelzorgers en brussen, dat ze pas op latere leeftijd verwerken wat ze vroeger hebben meegemaakt. De problemen komen dan tot uiting wanneer je het niet verwacht. Op tijd in gesprek gaan kan voorkomen dat de klap later komt en je in een burn-out raakt. Met dat besef ben ik naar de huisarts gegaan. Eigenlijk naar meerdere huisartsen, want niet iedereen begrijpt de noodzaak.

De problemen komen tot uiting wanneer je het niet verwacht.

Houdt oog voor jezelf

Na lang praten werd ik doorgestuurd naar de POH (Praktijk Ondersteuner Huisartsen). Op dit moment krijg ik therapie in het leren omgaan met de strategieën die ik mezelf heb aangeleerd door wat ik heb meegemaakt. Zoals het wegcijferen van mijzelf ten opzichte van anderen. Vergeet jezelf niet ondanks alles wat er om je heen gebeurt. Probeer erover te praten. Lukt het niet bij de huisarts, zoek dan lotgenotencontact. Die begrijpen het beste waar je mee zit en hebben praktische tips.

Auteur: Loïs Bruessing

Winactie: Mantelwijzer

Bovenstaand verhaal van Loïs komt uit het boek ‘Mantelwijzer‘. Een compact boek vol informatie, tips en antwoorden voor mantelouders, jonge mantelzorgers en brussen. 

HandicapNL mag 4 exemplaren van ‘Mantelwijzer’ weggeven! Vul onderstaand formulier in om kans te maken. Winnaars krijgen voor 8 augustus bericht.

Over MantelWijzer
Onderwerpen als ‘Waar vind ik hulp?’ ‘Hoe kan ik zorg overdragen aan een ander?’ en ‘Hoe bewaak ik mijn grenzen?’ komen uitgebreid in deze gids aan bod, begeleid door interviews met professionals en herkenbare ervaringsverhalen. Bestel het boek op www.mantelwijzer.nl en gebruik code ‘HNL15’ voor 15% korting.

Ja, ik wil een gratis boek winnen!

Bij het aanmelden ga je akkoord met de privacyvoorwaarden van HandicapNL.