15 juli 2020

Mantelzorg voor dummies: alles wat je altijd al wilde weten

Mantelzorg staat op de agenda in de zorg en politiek. Gelukkig maar. Want het is een behoorlijke taak bovenop je gewone werk of bezigheden. Maar wat is mantelzorg precies? En waar komt het woord eigenlijk vandaan? We zetten alle mantelzorg-weetjes op een rij.

Een mantelzorger en zijn zoon
Een mantelzorger en zijn zoon.

Wanneer ben je mantelzorger?

We spreken van mantelzorg als het gaat om langdurige, intensieve en onbetaalde zorg voor een naaste die hulp nodig heeft vanwege een ziekte of een handicap. Als je wekelijks soep brengt naar je oude buurvrouw, ben je een (heel erg!) goede buur, maar geen mantelzorger. 

Wie heeft het woord bedacht?

Het woord ‘mantelzorg’ is pas in 1972 bedacht door iemand die arts én scheikundige was, professor dr. Johannes Hattinga-Verschure: ‘De zorg voor iedereen uit de groep is als een mantel, die verwarmt, beschut en beveiligt’. 

Hoeveel mantelzorgers zijn er?

In Nederland verlenen zo’n 750.000 mensen mantelzorg. Er is dus altijd wel iemand in je straat, op je werk of sportclub die deze extra taak in z’n leven heeft. 

Hoe houden ze het vol?

Mantelzorg is langdurig en kan veel van je vergen. Het is niet iets dat je ‘er even bij doet’. Ben je een vriend of familie? Bespreek dan hoe je kunt helpen. Stel voor contact te zoeken met andere mantelzorgers via bijvoorbeeld mantelzorgelijk.nl 

Het leven van een mantelzorger wordt net even makkelijker als de boodschappen thuis bezorgd worden, omdat je na je werk nog langs je oude moeder moet. Ben je een collega of leidinggevende? Bespreek dan dat het (tijdelijk) zwaarder is. En geef als advies om af en toe eens vrij te nemen voor iemand die óók belangrijk is: de mantelzorger zelf. 

Gaan werken en zorgen samen?

Betaald werk en mantelzorg kunnen elkaar kunnen versterken. Maar uit onderzoek van het SCP blijkt dat de gezondheid van mantelzorgers die intensieve of langdurende hulp geven, achteruit gaat. Zij verzuimen vaak en veel. Bij hen zitten hulp aan naasten en betaald werk elkaar dus wel in de weg. Door mantelzorg moet je vaak je werk onderbreken of halsoverkop verlaten. Ook kan het zijn dat ‘het kaarsje aan twee kanten brandt’, en je zelf ziek wordt door je vele verantwoordelijkheden. 

Welke regelingen zijn er?

Wie mantelzorg en betaald werk wil combineren, kan gebruik maken van calamiteitenverlof. Door plotselinge privé-problemen direct vrij nemen, van een paar uur tot een paar dagen wordt hiermee 100% vergoed. Daarnaast is er kortdurend zorgverlof, dat 70% wordt vergoed. Langdurend zorgverlof wordt niet vergoed, maar moet door je werkgever wel verleend worden. Meer over regelingen om werk & mantelzorg te combineren lees je hier

Mantelzorgen voor je eigen kind?

‘Wat een onzin!’ reageren sommige ouders met een ziek of gehandicapt kind. Je bent toch gewoon moeder of vader? Toch zijn ouders bijzondere mantelzorgers. Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) bieden circa 93.000 mantelzorgers hulp aan een kind met een beperking onder de 23 jaar. Dat is een zorg die nooit ophoudt, en met de jaren zwaarder wordt. Cijfers van het NJI liegen er niet om. 60% van deze ouders raakt overwerkt of burn-out, 78% moet noodgedwongen minder werken en 40% heeft relatieproblemen. Als dát niet zorgelijk is… 

Help met je bedrijf mee aan Gebaar van Waardering

HandicapNL maakt zich hard voor mantelzorgers om een balans te vinden tussen hun draagkracht en draaglast. Daarom organiseren we het Gebaar van Waardering, de verwendoos voor mantelzorgers, als hart onder de riem voor iedereen die zich inzet voor een naaste.  

Wil je vanuit je bedrijf met een dienst, geschenk of donatie een zakelijke bijdrage leveren aan de waardering van mantelzorgers? 

Laat het ons weten!