Otje liep vast op school, niet op leren 

Vanaf groep 6 ging ze naar het speciaal onderwijs en later naar het vso. “Ik heb daar ook veel waardevolle dingen geleerd,” vertelt ze. “Maar het ging uiteindelijk toch niet goed.” 

De eerste jaren op het vso waren onrustig. Ze zat in verschillende klassen en liep al snel achter.  

Toen ze na het eerste jaar de keuze kreeg om door te gaan naar het tweede jaar of te blijven zitten, koos ze voor doorgaan. “Maar hoe moest ik weten of ik dat aankon?” zegt ze nu. 

“Ik wist zelf heel goed wat ik nodig had.”

In het tweede jaar liep ze direct vast. “Ik had te veel vakken en het ging veel te snel. Van sommige vakken snapte ik gewoon niks.” Uiteindelijk kreeg ze een aangepast rooster en liet ze verschillende vakken vallen. Toch had ze vaak het gevoel dat er meer werd gekeken naar het systeem dan naar wat zij nodig had.  

“Ik wist juist heel goed wat voor begeleiding voor mij werkte,” vertelt ze. “Maar als ik dat zei, werd er gedaan alsof ik brutaal was. Of mensen zeiden: ‘Niet zo onzeker doen hoor.’”  

In het derde jaar hoorde Otje dat praktijkonderwijs misschien beter zou passen. “Maar daar was ik helemaal niet voor geschikt.” Uiteindelijk verliet ze school zonder diploma, maar wel met drie vmbo-certificaten. Daarna ging ze thuis verder met leren. Inmiddels heeft ze ook vijf certificaten gehaald voor vmbo-TL via thuisonderwijs. “Ik wilde gewoon laten zien: als jullie me mijn gang hadden laten gaan, had ik het heus wel gehaald.”  

Vind jij ook dat dit anders moet? Teken de petitie.

Van school naar een nieuwe route

Een vervolgopleiding was tijdens haar schooltijd nauwelijks een optie. “Er werd eigenlijk nooit gesproken over mbo,” vertelt ze. “Een docent zei ooit: ‘Je bent slim genoeg voor mbo, maar het mbo is een sneltrein waar je niet uit kan stappen.’”  

Dat herkent ze nog steeds bij andere jongeren die ze kent. “Op veel opleidingen ligt het tempo te hoog en is er te weinig ruimte voor wat iemand nodig heeft.” Na school kwam Otje eerst terecht bij een theatergroep binnen de dagbesteding. Maar daar voelde ze zich niet op haar plek. “Ik verveelde me stierlijk,” zegt ze. “Ik kon me daar niet ontwikkelen en werd kinderlijk aangesproken.”  

“Ik voel me hier eindelijk serieus genomen.”

Later kwam ze via het tv-programma ‘Een buitengewoon gesprek’ in contact met LFB, de belangenorganisatie dóór en vóór mensen met een verstandelijke beperking. Daar gaat ze binnenkort een opleiding tot ervaringsdeskundige volgen. “Ik voel me hier voor het eerst echt serieus genomen in wat ik nodig heb.”  

Onderwijs dat uitgaat van mensen

Waarom mbo op maat belangrijk is? Daar hoeft ze niet lang over na te denken. “We willen naar een inclusieve samenleving,” zegt Otje. “Maar dan moet je ook kijken naar wat mensen nodig hebben om mee te kunnen doen.” Volgens haar gaan er nu veel mogelijkheden verloren. “Er wordt overal geklaagd over personeelstekorten,” zegt ze. “Terwijl er zoveel mensen zijn die wel iets willen en kunnen, als onderwijs en werk beter aansluiten.” MBO op Maat ziet ze daarom als een belangrijke stap. “Je moet gewoon kijken naar de kern van het probleem,” zegt ze. “Niet alleen naar het systeem, maar naar mensen. Wat heeft iemand nodig?”