“Hij gaat alles doen. Het duurt alleen wat langer”

Silvie Warmerdam had haar zoon Daniël nog niet vastgehouden. Na de keizersnee was hij meteen meegenomen voor controles. Ze kreeg een paar polaroidfoto’s waarop ze het zelf al zag. Even later vertelde de kinderarts dat ze vermoedden dat Daniël het syndroom van Down had.

Een lachende vrouw met halflang blond haar en een ronde bril zit buiten aan een houten picknicktafel. Ze draagt een donkerblauwe blouse en heeft haar handen gevouwen op tafel. Op de achtergrond zijn een houten gebouw, een moestuin en een hek te zien.

Wat ze zich van die eerste dagen herinnert, is geen verdriet maar onzekerheid. Twee dagen later zaten de kinderarts en de kindercardioloog aan haar bed, en stelde ze samen met haar man Harro de vragen die in hun hoofd zaten. Gaat hij dit doen? Gaat hij later in de bergen wandelen? “Je hebt van alles aan toekomstbeelden in je hoofd zitten. Die gaan allemaal op hun kop.”

Toen zei de kindercardioloog: maak je geen zorgen, hij gaat alles doen. Het duurt alleen wat langer voordat hij het kan. “Aan dat zinnetje houd ik me nog steeds vast. Het heeft ons vooruitgeduwd. Eigenlijk heeft het ons een beetje gered.”

Hoe inclusie eruit ziet

Toen Daniël twee was, verhuisde het gezin voor zes jaar naar de Verenigde Staten. Hij ging daar naar een school in de buurt, waar een reguliere leerkracht en een speciaalonderwijsjuf samen verantwoordelijk waren voor het onderwijs. De logopedie zat in hetzelfde gebouw.

“Wij kwamen daar in een heel warm bad terecht. Terug in Breda wilden we graag de drie broers op dezelfde school plaatsen. De school van onze eerste keuze liet een week voor de zomervakantie weten dat ze het niet aandurfden met Daniël. Gelukkig waren de jongens op de Montessorischool wel welkom. Daar maakte Daniël de basisschool af.”

Een glimlachende vrouw met halflang blond haar en een ronde bril zit op een houten tribune met grijze en witte kussens. Ze draagt een donkerblauwe blouse en een witte broek. Ze steunt met haar kin op haar hand en kijkt naar de camera.

Alle deuren dicht

Vanaf groep 6 begon het zoeken naar een middelbare school, samen met een paar andere moeders uit Breda die met dezelfde vraag zaten. Ze wilden regulier voortgezet onderwijs, met begeleiding erbij. “Het was voor ons niet de vraag óf het kon, maar hoe. We hebben echt alles op z’n kop gezet. Een paar scholen wilden het gesprek aan. En toen gingen die deuren één voor één weer dicht. Daniël ging daarom alsnog naar het voortgezet speciaal onderwijs (vso). Dat was wennen. Op de Montessorischool was het onderwijs om hem heen georganiseerd; het vso werkt met vaste groepen en een programma dat voor een hele klas moet passen.”

Het zat in kleine dingen. De meeste kinderen kwamen met een busje en begonnen de dag met tekenen, om tot rust te komen. Daniël had gefietst en was klaar om te leren, maar tekende mee. Waar de leerkrachten op de basisschool er vanzelfsprekend van uitgingen dat hij leerde lezen en schrijven, begonnen ze op het vso met plaatjes.

“In de tweede klas vond de school Daniël niet zelfstandig genoeg. Het profiel ging van ‘beschutte arbeid’ naar ‘dagbesteding’. Dat wilden mijn man en ik niet. We wilden een plek waar Daniël kon blijven leren, misschien wel zijn leven lang.”

Inclusief, een leven lang leren, gericht op zelfstandigheid

“In augustus 2020 begon ik samen met moeder Wendy Sanderson een eigen initiatief. We hadden twee jongeren, Daniël en Maaren, en twee persoonlijk begeleiders die de dagdelen onderling verdeelden. We huurden een zaaltje bij een restaurant, bedachten de naam ALEZ en een logo. Een onderwijsprogramma kwam pas later. Een visie was er wel. Die stond letterlijk op de achterkant van een bierviltje: inclusief, een leven lang leren, gericht op zelfstandigheid.

Het voordeel van gewoon beginnen was dat we er waren. Voor iedereen die we daarna spraken, was het geen plan meer. Wie met een plan aanklopt bij een gemeente of zorginstelling, komt binnen als ouder met een plan, en ouders zijn lastig. Ik kwam binnen als initiatiefnemer en oprichter van een academie. Met toevallig een kind dat daar ook zit. Dan heb je meteen een ander gesprek. Via een Facebookpagina vond de moeder van Lucas ons. Zij zocht een onderwijsoplossing voor haar zoon. We besloten een stichting op te zetten met drie moeders in het bestuur. Zes jaar later hebben we negentien leerlingen.”

Interesseert het nu werkelijk niemand?

“De belangstelling voor ALEZ Academie is groot. Het is lastig om te ervaren dat er gewoon geen aansluiting is na het vso. Als je het heel plat maakt, voelt het alsof het eigenlijk niemand interesseert wat je met deze doelgroep doet.” De verantwoording die ze jaarlijks aflegt, is procedureel, niet inhoudelijk. “In theorie zou ik de jongeren elke dag met een zak chips voor de televisie kunnen zetten, en er zou geen haan naar kraaien. Aan de andere kant: het geeft ons ook ruimte om het helemaal zelf op te zetten, dusdanig dat onze jongeren zich een leven lang kunnen ontwikkelen en zo zelfstandig mogelijk kunnen worden.”

**Alt-tekst:**\
Een enthousiaste groep jongeren en volwassenen zit samen op een houten tribune. Veel mensen lachen en steken juichend hun armen in de lucht. Vooraan zitten twee jongeren in felroze shirts met de tekst ‘Gewoon Doen’. Een van hen houdt een roze microfoon vast.

Wat het oplevert

Daniël werkt nu twee dagen per week en gaat daarnaast naar ALEZ Academie. Hij gaat er zonder extra begeleiding zelfstandig op de fiets naartoe. “Zijn werkgever vroeg of hij niet twee dagen kon komen in plaats van één, omdat ze handen nodig hebben. Het is vrijwilligerswerk, naast zijn Wajong.”

Je kunt zeggen: jammer, geen betaalde baan. “Ik probeer er anders naar te kijken. Die twee dagen heeft hij geen dagbesteding nodig, en dagbesteding kost geld. Deze plek kost de samenleving dus niks.” Bij drie studenten van ALEZ Academie zijn stageplekken inmiddels omgezet in werkplekken.

Het voorbeeld dat ze zelf het liefst geeft, gaat over Jade. “Jade kwam binnen met één wens: leren lezen. Op haar vorige school was haar verteld dat dat niet zou lukken. Bij ALEZ Academie lukte het wel; ze kreeg bijna één op één les in een andere methode. Haar andere droom was moeder worden, dus zochten we een stageplek op een kinderdagverblijf. Daar las ze de peuters voor, die met open mond naar haar zaten te luisteren. Fantastisch.”

Toekomstbestendig binnen het mbo

In 2030 stopt ze, zegt Silvie. “Ik zeg het hardop tegen iedereen, want dat helpt. Het is mijn droom dat ALEZ Academie tegen die tijd een plek heeft binnen het mbo, met een leerroute waarin jongeren na het speciaal onderwijs verder kunnen leren. Dan is het toekomstbestendig. En niet afhankelijk van een paar moeders die een mooi initiatief hebben genomen.”

Gewoon Doen Tour bezocht ALEZ Academie. Pier de Boer-ambassadeur Linda Germs is samen met de mediahelden van de Helden van Hackforts op zoek naar ‘Pier de Boers anno nu’: mensen en bedrijven die jongeren met een verstandelijke beperking een eerlijke kans geven om te leren en te werken. Elke stop levert een videoverhaal en een achtergrondverhaal op. Het Pier de Boer-ambassadeurschap is een initiatief van HandicapNL en Stichting SPZ.

Ken jij een Pier de Boer anno nu? Laat het ons hier weten.

Steun HandicapNL

Aan mensen met een beperking ligt het niet. Werken, zelfstandig wonen, een opleiding volgen, naar een festival gaan; mensen met een beperking weten prima hoe ze hun leven willen leiden. Onze samenleving maakt dat alleen nog te vaak onnodig moeilijk.

HandicapNL pakt die obstakels aan. Samen met mensen met een beperking en organisaties die dingen anders durven doen, werken we aan verandering in wonen, werken en vrije tijd. Help ons de samenleving toegankelijker te maken.

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

  • Als eerste op de hoogte van nieuwe initiatieven
  • Ontvang updates over hoe jij kunt helpen
  • Lees inspirerende verhalen

Scroll naar boven