Yasminah weet wat ze wil. De route ernaartoe ontbreekt.

“Dat vind ik heel erg stom,” zegt ze. “Dat er na het vso geen opleiding op maat is voor kunst en cultuur.” 

Op school werkt ze toe naar een SVA-certificaat. “In juni doe ik examen.” Dat is op haar vso, cluster 3, eigenlijk het enige perspectief op een diploma. Het gaat om een praktijkverklaring, gericht op schoonmaak, horeca of groenvoorziening. “Ze blijven het met je oefenen tot je het haalt,” zegt haar moeder Tati. “Meer herhaling, geen tijdsdruk, in een vertrouwde omgeving.” Het onderwijs sluit aan bij hoe deze jongeren leren. Alleen stopt het daarna. 

Theater als plek om te groeien 

Naast school loopt Yasminah stage bij een theaterschool. Daar voelt ze zich op haar plek. “Ik vind het leuk dat iedereen daar ook een beperking heeft.” De plek heet H’ART dagtheater. Officieel dagbesteding, maar zo voelt het niet. Er zijn lessen, optredens en gastdocenten. 
“Ze worden serieus genomen in hun ambities,” zegt Tati. “Voor hen voelt het als een opleiding of werk, maar dat is het eigenlijk niet.” 

Yasminah staat graag op het podium. Ze tekent, schrijft en werkt aan een eigen boek. 
“Yasminah wil beroemd worden als actrice, danseres en schrijfster,” zegt haar moeder. “Maar ze wil geen fans aan de deur,” lacht ze. “Dan moeten de vrienden van haar broer haar bodyguards zijn.” 
“En Rico Verhoeven,” vult Yasminah aan.  Creatief, sociaal, vol ideeën. En toch is de route na school beperkt. 

Een systeem dat niet aansluit 

Haar broer studeert en kan kiezen uit allerlei opleidingen. “Terwijl Yasminah verlenging moet aanvragen om langer op school te blijven,” zegt Tati. “En er is geen vanzelfsprekend perspectief op vervolgonderwijs.” Volgens haar zegt dat niets over wat deze jongeren kunnen, maar iets over het tempo waarin ze leren. Op het vso wordt daar rekening mee gehouden, daarna niet meer. “Het is moeilijk om je te onttrekken aan dagbesteding,” zegt ze. “Terwijl er zoveel leerlingen zijn die juist willen doorleren.” In de praktijk blijven drie routes over: dagbesteding, een uitkering, of proberen aan te sluiten bij het reguliere mbo. “Dan zou je bijna gaan denken: you’re set up for failure,” zegt ze. 

Anders kijken  

Volgens Tati zit de oplossing in anders kijken naar doorleren. “Waarom laat je iemand niet gewoon langer doorleren?” zegt ze over een jongen die tijdens zijn stage te horen kreeg dat hij nog niet goed genoeg was. “Geef hem meer tijd en aandacht. Dat is toch veel logischer?” “Mbo is niet ingericht op hoe deze jongeren leren,” zegt ze. “Soms voelt het alsof het systeem bestaat bij de gratie van afwijzing en gebutst zijn.” 
Meer tijd, herhaling en begeleiding kunnen volgens haar het verschil maken. “Door herhaling krijgen ze zelfvertrouwen. Dat is pas inclusief onderwijs.” 

Meer mogelijk 

“In zoveel sectoren zijn tekorten,” zegt Tati. “Er zijn zoveel rollen waarin deze jongeren iets kunnen betekenen.” Ze kijkt naar haar dochter. “Ik ben de moeder van het meisje met de grote glimlach.” Na de zomer gaat Yasminah door met theater. De rest is nog open. “Wat ga ik studeren?” vraagt ze nog een keer. Voor veel jongeren is dat een simpele vraag. Voor Yasminah nog niet. “Ik wil gewoon verder,” zegt ze. 

Laat jongeren als Yasminah gewoon meedoen

In Nederland zijn er 50.000 jongeren met een licht verstandelijke beperking die wél willen leren, maar voor wie toegankelijk mbo-onderwijs ontbreekt. Met MBO op Maat bouwen we aan een nieuwe route. Met kleinere klassen, meer begeleiding en onderwijs dat echt aansluit. 
Help mee om in 2030 50 leerlijnen mogelijk te maken. Met jouw bijdrage kunnen meer jongeren leren, werken en meedoen.