• Doneer nu
  • Zoeken
    Generic filters
    Exact matches only
15 mei 2020

Wat verandert er nu precies in de Wajong?

Op 19 mei bespreekt de Eerste Kamer naar verwachting het wetsvoorstel voor de harmonisatie van de Wajong. Zeker gezien de coronacrisis, zal dit geen hamerstuk zijn. De Eerste Kamer heeft zich gedegen voorbereid en in drie rondes schriftelijke vragen gesteld. Hoe zit het ook al weer met deze harmonisatie? We leggen het stap voor stap uit.

wajong vrouw in rolstoel bij bedrijf

Hoe ziet de Wajong er nu uit?

Op dit moment zijn er diverse wetten in het kader van de Wajong. Te weten de oude Wajong (oWajong), de Wajong2010 en de Wajong2015. Binnen deze drie wetten zijn er diverse onderdelen die van elkaar verschillen. Daarom is een wetsvoorstel ingediend om de verschillende Wajong-regimes te harmoniseren. Doel hiervan is om de verschillende regelingen te vereenvoudigen.

Afhankelijk van je leeftijd vallen mensen onder de oude of de nieuwe Wajong. Met ingang van 2015 kan je alleen nog in de Wajong2015 komen als je niet kan werken. Als je kan werken val je vanaf 2015 onder de Participatiewet.

Het Wetsvoorstel tot harmonisatie

Het wetsvoorstel bevat 7 aanpassingen:

  1. Het aanpassen van de inkomensregelingen als iemand gaat werken en naast zijn loon een aanvulling vanuit de Wajong ontvangt.
  2. Versoepelen van de regels voor het herstel van de uitkering als mensen zijn gaan werken en op grond van hun handicap minder kunnen gaan werken of zelfs moeten stoppen met werken.
  3. Verplichting tot het accepteren van passend aanbod wordt geschrapt
  4. Schrappen studieregeling, geen lagere uitkering voor mensen die onderwijs volgen.
  5. Ook in de Wajong2015 mag worden gestudeerd (nu mag dat niet en wordt de uitkering geweigerd als je studeert)
  6. Afsluiten toegang oWajong voor mensen die voor 1980 zijn geboren;
  7. Mogelijkheid dat mensen in oWajong net als in de Wajong2010 en Wajong 2015 op eigen verzoek uitkering kunnen beëindigen.

Maatregelen 2,3,4,5 zijn een grote verbetering. De pijn zit in de eerste aanpassing. Het aanpassen van de bestaande inkomensregelingen.

  • Voorgestelde nieuwe inkomensregelingen
    Op dit moment zijn er 14 verschillende regels om de aanvulling op het loon in de Wajong te regelen. Dat is erg veel en ook erg ingewikkeld. Dus is een vereenvoudiging op zich welkom.

    Echter de ellende bij harmoniseren is vaak dat er nieuwe regels komen die het midden opzoeken hetgeen ertoe leidt dat er mensen zijn die erop vooruitgaan en er mensen zijn die er niet op vooruit gaan.

    Het wetsvoorstel stelt één regeling voor om de aanvulling uit de Wajong voor mensen die kunnen werken (in vakterm mensen met arbeidsvermogen) te berekenen.

    Deze regeling vult het inkomen van Wajongers die niet in staat zijn het Wettelijk Minimumloon (WML) per uur of per maand te verdienen aan tot maximaal iets meer dan het WML per maand. Mensen die slechts in deeltijd kunnen werken houden hun hele leven lang een inkomen (som van loon + aanvullende uitkering) onder het WML.

    De inkomensregeling geldt alleen voor mensen met arbeidsvermogen en die meer dan 20% van het wettelijk minimumloon (WML) kunnen verdienen. Voor mensen in de Wajong2015 geldt dat als zij een beetje bijverdienen dit volledig met hun uitkering wordt verrekend. In de oWajong mocht deze groep de bijverdiensten tot maximaal 20% WML geheel behouden.

    Voor hen die er als gevolg van de nieuwe regeling op achteruitgaan is een garantiebedrag bedacht. Zolang zij blijven werken houden zij recht op een hogere aanvulling op hun loon (garantiebedrag).

Aanpassing na behandeling in de Tweede Kamer

Inmiddels heeft de Tweede Kamer al drie aanpassingen aangebracht.

  1. Voor mensen die volledig kunnen werken of bijna volledig kunnen werken maar een lager werktempo hebben, kan het loon worden aangevuld tot het voor hen van toepassing zijnde functie loon (bij mensen in deeltijd hun functieloon naar rato).
  2. Mensen die in de Wajong2015 (mensen zonder arbeidsvermogen) die een af en toe een beetje kunnen werken (en minder dan 20% van het Wettelijk Minimumloon (WML) verdienen) mogen toch een deel van dit inkomen houden;
  3. Het wetsvoorstel stelde voor dat bij mensen die recht op een garantiebedrag hebben dit recht vervalt als zij hun werk verliezen en niet binnen twee maanden nieuw werk vinden. De Tweede Kamer heeft deze termijn opgerekt naar een jaar.

Alleen gaan alle mensen die slechts in deeltijd kunnen werken en mensen die onder oWajong vallen en af en toe wat (minder dan 20% WML) kunnen bijverdienen er nog steeds op achteruit.

  • Wettelijk Minimum Loon
    Jonggehandicapten die in deeltijd werken zullen nooit boven het wettelijk minimumloon uitko-men. Hoeveel ze ook werken en ongeacht op welk niveau. Door die huidige regels kunnen jonggehandicapten nu boven het minimumloon uitkomen. Bij-voorbeeld als ze doorgestudeerd hebben of als ze zich binnen een bedrijf hebben opgewerkt. Alles waardoor niet-gehandicapten er in salaris op vooruit gaan, helpt een wajonger momen-teel ook aan een hoger inkomen. Voortaan kijkt de overheid bij het berekenen van het inkomen van wajongers naar het aantal gemaakte uren en zet het daarbij behorende loon af tegen het minimumloon. Het totale inko-men van een laagopgeleide is daardoor evenveel als van iemand met een universitaire ma-ster. Beiden krijgen een aanvulling op hun loon uit werk, tot beiden maximaal het minimumloon op hun rekening hebben staan.

De coronacrisis

Op 28 april hebben de Landelijke Clientenraad, de FNV, Ieder(in), CNV en VCP in een gezamenlijke brief aan de Eerste Kamer aangegeven wat de gevolgen van de coronacrisis zijn voor gehandicapten: ‘Door corona wordt helaas duidelijk hoe mager de garantiebepaling in de praktijk is als het economisch slechter gaat of wordt. Mensen verliezen hun baan, denk aan: jonggehandicapten met tijdelijke contracten, nul uren- en min-max contracten, in uitzendbanen en in de proefperiode. Om na verlies van werk binnen 12 maanden nieuw werk te vinden is in de huidige situatie voor mensen met een beperking extra moeilijk. Deze komt bovenop de ‘reguliere’ achterstand die zij ervaren op de arbeidsmarkt! De termijn van 12 maanden is een lege huls als gevolg van de coronacrisis. De groep die erop achteruitgaat als gevolg van de harmonisatie neemt hierdoor enorm toe.’

Alternatief voorstel

Maatschappelijke organisaties hebben een alternatieve formule op tafel gelegd voor de Wajongers met arbeidsvermogen (jonggehandicapten die meer dan 20% WML kunnen verdienen) die op de uitgangspunten van de bestaande Wajong regelgeving is gebaseerd. Deze formule maakt het ook voor mensen met een urenbeperking mogelijk om het WML of meer te verdienen. Het UWV heeft aangegeven dat dit alternatief uitvoerbaar is.

Alleen blijkt echter uit de antwoorden op de vragen van de Eerste Kamer aan het ministerie dat de Minister vast houdt aan het oorspronkelijke voorstel.

Het woord is dus nu aan de Eerst Kamer. Gaan zij mee met het alternatieve voorstel dat een breed draagvlak heeft of houden ze vast aan het bestaande met alle onzekerheid voor de doelgroep van dien?

Met dank aan de Landelijke Clientenraad voor alle informatie.

Help mee

Jonggehandicapten die kunnen en willen werken, hebben onze support nodig. HandicapNL zet zich ook voor hen in. Help je mee om iedereen gelijke kansen te geven in onze samenleving?

Doneer nu