10 april 2021

‘Mama, die meneer heeft maar één been!’

Kinderen zijn nog lekker puur. Ze vragen zich vaak hardop dingen af, stellen continu vragen aan hun ouders. Dat kan soms voor knap ongemakkelijke situaties zorgen. Vooral als je het antwoord op de vraag niet weet. Hoe reageer je bijvoorbeeld als je zoon luid over het voetbalveld schreeuwt dat die meneer maar één been heeft of als je dochter midden in de winkel aan je vraagt waarom die mevrouw in een rolstoel zit?

mama die meneer heeft maar een been

Zelf vragen

Monique (42) stimuleert haar kinderen om het gesprek aan te gaan: ’Ik heb twee zoons, van 7 en 9. Als ze me vragen “wat heeft die meneer?” of “waarom heeft die mevrouw geen handen?” dan spoor ik ze aan om dat zelf te gaan vragen. Meestal ontstaan er dan hele mooie, open ontmoetingen.’

ik denk dat het een ontzettend leerzame ervaring voor ze was.

Die gesprekken kunnen zomaar ontzettend leerzaam zijn: ‘Vlak voor Oud & Nieuw zagen we in de speeltuin een vader met ernstige brandwonden aan zijn gezicht en handen. Ik zag mijn jongens al geïnteresseerd naar hem kijken en na een tijdje vroegen ze wat er met hem was gebeurd. “Dat moet je hem zelf maar vragen”, zei ik. De man vertelde dat hij als kind onvoorzichtig was geweest met vuurwerk. Dat riep natuurlijk een arsenaal aan vragen bij ze op. “Vindt u vuurwerk wel mooi?” “Waren uw kinderen als baby niet bang voor uw gezicht?” “Hoe doet u dat als u uw kinderen naar school brengt en andere kinderen staren naar u?” De man reageerde heel open op alle vragen en ik denk dat het een ontzettend leerzame ervaring voor ze was.’

Gewoon zijn dag niet

‘Eén keer was er iemand die de toenadering van mijn zoons vervelend vond. Nou vroegen ze hem ook vrij tactloos: ‘Meneer, wat is er ooit met u gebeurd?’ De man reageerde nors ‘Dat gaat je geen snars aan’ en reed vervolgens snel weg. Zijn goed recht natuurlijk. Ik kan me voorstellen dat je het zat kunt worden om steeds dezelfde vraag te krijgen. En misschien had hij gewoon zijn dag niet.’

Direct en nieuwsgierig

Kinderen over handicap, onzichtbaar, HandicapNL, vierkant

Kinderen zijn nou eenmaal ontzettend direct, en die van Sanne (38) al helemaal: ‘Mijn dochter van 4 is een enorme flapuit, tegen alles en iedereen. Dat kun je haar ook niet kwalijk nemen. Ze vindt het heerlijk om mensen te helpen en wil álles van je weten.

Zo kwamen we op de markt een keer een meneer tegen in een elektrische rolstoel. Met een spierziekte, zo bleek later. Ze vond het reuze interessant wat hij allemaal wel en niet kon. “Kun je niet lopen?” “Waarom staan je handen anders dan die van mij?” “Kun je geen dingen pakken?” “Maar kun je dan ook geen ijsjes eten?” (het was nogal warm).’

Samen ijsje eten

Haar dochter vond het maar wat zielig dat de man geen ijsjes kon eten. ‘Oplossingsgericht als ze is, riep ze uit: “Hé, maar ík kan het ijsje vasthouden en dan kun jíj het eten!” Van het één kwam het ander en voor we het wisten waren we samen met die meneer een ijsje aan het eten. Prachtig vond ze het. We komen hem nog regelmatig tegen, de ‘ijsjesmeneer’, zoals ze hem noemt. We hebben inmiddels ook al een keer samen bij de McDonald’s gezeten. Elke keer als we in de stad zijn, speurt ze rond of ze hem ziet.’

voor we het wisten waren we samen met die meneer een ijsje aan het eten

Sanne probeert haar kinderen in de opvoeding een respectvolle benadering mee te geven. ‘Wanneer mijn dochter een opmerking maakt over een ander, vind ik het vooral belangrijk om te benadrukken dat we er allemaal anders uitzien, zij ook. Dat maakt ons als mens niet anders. Opmerkingen als “die ziet er raar uit” vind ik dan ook niet oké. Ze is inmiddels oud genoeg om beter te weten. Gelukkig is ze dan ook wel weer mondig genoeg om zelf sorry te gaan zeggen als ze er iets vervelends uit heeft geflapt.’

Geen houding

Floor-Renée (45) heeft de ziekte MS en zit in een rolstoel. Zij merkt dat vooral ouders met kinderen en oudere mensen zich niet goed een houding weten te geven. Van kinderen heeft ze nog nooit kwetsende opmerkingen of vervelende blikken gehad. ‘Een kind wil gewoon even weten hoe het zit. Ze staan er blanco in, ze kiezen geen partij en hebben geen vooroordeel.’ Zelf benadert ze haar handicap graag met humor. ‘Toen ik nog kon lopen, maar wel erg slingerde, liep ik een keer voor een ouder echtpaar. Zegt die mevrouw: “Nou is het 11 uur in de ochtend en ze is nu al bezopen.” Wat ik dan doe, is nog net even wat meer slingeren, dat vind ík leuk.’

Attractie

‘Mensen kijken altijd. Je bent net een soort attractie. Als je niet wilt dat je aangestaard wordt, dan moet je de stad niet in gaan. Als je anders dan anders bent, kijken mensen gewoon naar je. Dat is een vast gegeven. Het zijn vooral de kinderen die spontaan zijn. Laatst zat er een kindje in een buggy. Die zei tegen haar moeder: “Hee mama, die mevrouw zit ook in een buggy.”

Mensen kijken altijd. Je bent net een soort attractie

Soms ga ik in een gesprek met een kindje. Die stelt vragen als: “Wat heb jij?” of “Waarom zit je in een rolstoel?” Meestal trekken de ouders het kind ongemakkelijk mee. Dan denk ik: “Laat die kinderen toch. Wie heeft hier nu een handicap?” Ik zou graag zien dat volwassenen hier wat opener over praten met hun kinderen.’

Aandacht

Ze maakt ook gekke dingen mee: ‘Ik was een keer op een festival. Komt er een man naar me toe en hij zegt: “Hoe kan het nou dat zo’n aantrekkelijke vrouw als jij in een rolstoel zit?” Ik antwoordde: “Ik wil gewoon aandacht. Als ik thuis ben zet ik ‘m gewoon weer weg.” Of ik zeg ook weleens: “Hoe kan het nou dat zo’n lelijke vent als jij zó’n vraag kan stellen?” Ja, daar kun je toch niks mee, met zo’n vraag….’

Troosten

‘Ik heb ook weleens gehad dat een man naar me toe kwam en begon te huilen. Hij zei: “Ik vind het zo erg voor je dat je in een rolstoel zit.” Ik zei: “Nou kom maar even op mijn schoot zitten, dan troost ik je wel even.” Ik dacht achteraf nog heel even dat het misschien een versiertruc was, maar hij meende het echt’, grinnikt ze.

Ongemakkelijk

Nicole (40) herkent de ongemakkelijkheid als ouder wel. Ze vertelt over een gênant moment: ‘Mijn zoon had een voetbaltrainer met een prothese. Daar leek hij nooit echt van op of om te kijken. Maar tijdens de zoveelste wedstrijd brulde hij ineens, zonder enige aanleiding, luidkeels over het veld: “Kijk mama, hij heeft maar één been!” Op zo’n moment kun je als ouder wel door de grond zakken. Gelukkig kon de trainer er zelf hartelijk om lachen, evenals de andere ouders. Waarschijnlijk waren zij allang blij dat hun kind niet de enige is die wel eens flink tactloos kan zijn…’

Kijk mama, hij heeft maar één been!

Niek tijdens de Zwarte Cross.

Niek (29) heeft een dwarslaesie en zit in een rolstoel. Hij bevestigt dat kinderen hem altijd nastaren. Hij krijgt ook wel positieve opmerkingen als: “Kijk mama, dat wil ik ook, dan hoef ik niet te lopen”, vertelt hij lachend. ‘Ik merk in de benadering wel verschil tussen een dorp en een stad. In Oldenzaal is iedereen wel vriendelijk en behulpzaam, in Enschede word ik eerder aangestaard. Ik heb in een café weleens meegemaakt dat ik met een groepje vrienden bij de bar stond. De ober vond dat ik in de weg stond en stuurde me naar buiten. Als enige. De rest van mijn vrienden mocht blijven staan. Dat vond ik echt belachelijk. Ik ben gewoon blijven staan, dan moet hij het maar netjes vragen.’

Zielig

‘Op festivals geef ik op een dag wel honderd keer een boks of een hand aan mensen. Mensen zeggen dat ze respect voor me hebben dat ik op een festival ben. Soms gaan mensen vragen waarom ik in een rolstoel zit. Als ze door blijven vragen en zeggen dat ze het zielig vinden, dan kap ik het af. Als mensen oprecht willen weten waarom ik in een rolstoel zit, ga ik natuurlijk het gesprek aan, maar liever niet op een festival. Dan wil ik graag feesten en plezier maken.’

Gratis e-book voor ouders

Wil je ook op een goede manier met je kinderen in gesprek over mensen met een handicap? Op https://handicap.nl/hallo-ik-heb-een-handicap/ download je gratis het e-book ‘Hallo, ik heb een handicap’. Een kleurrijke, laagdrempelige handleiding boordevol tips & tricks voor een leerzaam gesprek.

 

Download gratis Hallo, ik heb een handicap!

Bij het aanmelden ga je akkoord met de privacyvoorwaarden van HandicapNL.