Linda’s blog: Van participeren naar vormgeven en de hobbelige weg hiernaartoe

09 maart 2018

De samenleving maakt mij gehandicapt’. Zo luidt de titel van het artikel in Trouw dat het HandicapNL (Voorheen Revalidatiefonds) deze week heeft gedeeld. Het essay maakt pijnlijk duidelijk hoe lastig het is mensen met een handicap mee te laten doen of te laten participeren. De overheid worstelt ermee, werkgevers vinden het meestal moeilijk, duur en ingewikkeld en voor de gehandicapten, invaliden of ‘participerende burgers’ zelf is het vaak vechten tegen de bierkaai.

Misschien weet je nog hoe ik denk over meedoen en meespelen. Bij het lezen van dit artikel moest ik daar weer aan denken. Eigenlijk doe ik dat best vaak, nadenken over hoe dat moet. Deelnemen aan een maatschappij waarin het hoofdzakelijk draait om de survival of the fittest.

Als je stilstaat bij de betekenis van de term ‘fittest’, dan ben je al een flinke stap verder en kun je de vraag hoe je dat doet – deelnemen aan en je thuis voelen in de maatschappij – al best goed beantwoorden. Tenminste, dat denk ik. Bij survival of the fittest draait het namelijk om aanpassingsvermogen. En niet om het recht van de sterkste, de snelste of de slimste. De kunst van het aanpassen, incasseren, vallen en weer opstaan. Het blijven doorgaan, het blijven zoeken naar mogelijkheden. Om zo – uiteindelijk – jouw plek in de maatschappij te vinden.

Met alleen mooie praatjes, prachtige plannen en een potje positief denken komen we er niet. Maar met veel meer geld, quota en boetes ook niet. Toegegeven, meer geld en een solide voorzieningenpakket helpen. En betere toegankelijkheid is een must. Net als het naleven van wetten en verdragen waarin gelijkheid en gelijkwaardigheid verankerd zijn. Maar dat is niet genoeg.

Want wie leent zich nu voor de rol van excuusgehandicapte? Die (vooral) een baan heeft omdat een werkgever vreest voor een boete? Of omdat een werkgever goede sier wil maken en moet voldoen aan de verplichte diversiteitseisen? Geloof me, dat wil je niet. En of daarmee het beeld van ‘participerende burgers’ wijzigt? Ik heb er een hard hoofd in. Je wilt een baan of een klus omdat je goed bent in wat je doet, handicap of niet. Punt. Makkelijker gezegd dan gedaan. Dat weet ik – echt.

Maar alleen door te doen laat je zien wie je bent en wat je kunt. Dat je de ‘fittest’ kunt zijn, ondanks – of misschien wel dankzij – je handicap. Met jouw aanpassingsvermogen is namelijk helemaal niets mis, juist niet. Door te ‘doen’ druk je ‘huiver, weerstand en vooroordelen’ respectvol de kop in en laat je zien dat jouw handicap je niet ziek, zwak en misselijk maakt, maar juist gedreven en gefocust. ‘Doen’ maakt van jou niet alleen een ‘participerende burger’ maar ook een ‘vormgevende burger’. Een burger die meebouwt aan een maatschappij waarin iedereen een plek heeft. Met en zonder handicap.

Tot volgende week!

Linda, blogger voor Revalidatiefonds