• Doneer nu
  • Zoeken
    Generic filters
    Exact matches only
23 augustus 2019

Dossier (on)zichtbaar: drie ervaringsverhalen

Als een beperking onzichtbaar is, maakt dat het extra lastig om begrip te krijgen. Maar ook mensen met een zichtbare handicap lopen tegen vooroordelen of onrealistische verwachtingen aan. Hoe zorgen we ervoor dat we elkaar écht zien? Lees hier drie ervaringsverhalen van mensen met een beperking die zich vervelend bejegend voelen in het dagelijks leven.

Eeenzaamheid afbeelding saam

‘Ik krijg nogal eens afkeurende blikken’

Sandra Holscher (50), is moeder van twee dochters, van wie de oudste (15) autisme en ADHD heeft en de jongste (13) ADD.

Opmerkingen

‘Mijn schoonzus en zwager zie ik nu al een paar jaar niet meer vanwege hun opmerkingen. Toen mijn oudste dochter op haar vijfde nog niet zindelijk was en ik ten einde raad hulp had ingeschakeld, liet mijn schoonzus zich ontvallen dat zij mijn dochter wel even in een week zindelijk zou hebben. Ook op mijn dochters neiging om aan me te blijven trekken als ze aandacht wil, reageerden ze niet bepaald begripvol.

Het is nu gelukkig een stuk minder, maar met name in de basisschoolleeftijd kon mijn oudste zich nogal clownesk gedragen in drukke situaties. Dan bootste ze bijvoorbeeld dierengeluiden na. Ook kroop ze als achtjarige nog gerust over de grond. Terwijl aan haar uiterlijk niets te zien in.

Begrip zou helpen

Soms staat ze te schreeuwen en stampen van woede en dan kijken voorbijgangers me afkeurend aan en fronsen hun wenkbrauwen. Ook hoor ik ze wel eens dingen mompelen als: “Nou, nou, wat overdreven” en “Kan die moeder niet ingrijpen?” Of ze bemoeien zich ermee en zeggen tegen mijn dochter: “Luister jij eens naar je moeder,” dat helpt me ook niet. Wat wel fijn zou zijn? Een blik van verstandhouding of een glimlach die vertelt: ik snap wat je doormaakt.’

Met een rolstoel in de bus zit je ongemakkelijk. Waar de meeste buspassagiers tegen andermans rug aankijken, zit je in je rolstoel pontificaal ‘te kijk’, want omgedraaid met je gezicht naar iedereen toe. En kijken doen mensen, opmerkingen maken als ‘goed ingeparkeerd’ trouwens ook.

‘De caissière negeerde mijn moeder’

Tjarda Reesink is raadslid en basisschooldocent.

‘Mijn moeder loopt intussen met een rollator, maar zat vanwege haar reuma een tijd in een rolstoel. Ik duwde haar tijdens het boodschappen doen, zodat zij uit de schappen kon pakken wat ze nodig had. Stonden we aan de kassa, mijn moeder met haar portemonnee in de hand, dan wendde de caissière zich vaak alsnog naar mij en negeerde mijn moeder. Of als we in het park op een bankje of bij de Hema zitten te kletsen, dan werd ik ook altijd als eerste aangesproken. Alsof je in een rolstoel ook meteen niet aanspreekbaar bent!’

6 van de 10 vrouwen en 2 van de 10 mannen met een verstandelijke beperking heeft seksueel misbruik meegemaakt. Van mensen met een lichamelijke beperking gaat het om 35% van de vrouwen en 15% van de mannen. Bron: Rutgers Centrum voor Seksualiteit

‘Op Tinder vonden sommigen zo’n gehandicapte wel spannend’

Fem Korsten (36) is beleidsadviseur.

‘Jaren geleden zat ik op Tinder. Op mijn profielfoto was mijn rolstoel duidelijk zichtbaar. Ik kreeg behalve leuke reacties, ook berichten van rolstoelfetisjisten. Die vonden zo’n gehandicapte wel spannend en schreven over hun fantasieën van mij met die rolstoel. Eerst blokte ik ze, maar op een bepaald moment stuurde ik een van hen een berichtje: “Waarom schrijf je zulke dingen?” Volgens mij had hij niet verwacht dat ik iets durfde terug te zeggen, maar hij antwoordde dat hij mij een kans bood. Was toch mooi van hem, dat er tenminste iemand naar me keek als potentiële sekspartner? Ik antwoordde hem dat hij naar mijn handicap keek, niet naar mij.

Blij met aandacht?

Op straat krijg ik soms gekke opmerkingen, zoals: “Je ziet er helemaal niet gehandicapt uit!” Terwijl ik in een rolstoel zit, hoe gehandicapt wil je het hebben?! Als ze me zien met mijn peuterdochter, vragen mensen wel eens: “Ben je zelf bevallen?” Eh, nou… dat gedeelte kun je inderdaad slecht uitbesteden.
Het negatieve beeld over mensen met een lichamelijke beperking echoot door die opmerkingen heen. Dat ik wel ongelukkig zal zijn of blij mag zijn met aandacht. Zoals een vrouw die in de apotheek tegen me aan stond te kletsen, terwijl ik al bij de balie stond. Ik vroeg: “Kunt u een stapje achteruit zetten, ik wil graag iets vragen aan de apotheker.” Briesend antwoordde ze: “Iemand als jij moet blij zijn dat ik met je wil praten!”’

Meer verhalen

Laten we eerlijk zijn: de gemiddelde Nederlander is niet gewend om te gaan met iemand met een beperking. Wat doe je wel, wat doe je niet? Wat zeg je en hoe dan precies? Op de website jezietmaardehelft.nl lees je nog meer verhalen over ongemakkelijke situaties en andere onzichtbare beperkingen.

Dit is een artikel uit ons magazine saam[en].

Nieuwsgierig geworden? Bestel eenmalig een gratis proefnummer.