17 september 2021

“Als wij niet meer durven, wie vertelt dan ons verhaal?”

Volgende week start de Week tegen Pesten. Hierbij stilstaan blijft enorm belangrijk, want pesten heeft vaak vergaande gevolgen. Een handicap kán je tot een mikpunt maken, zo ondervonden Rachel, Lisa en Lotte. Ze vertellen openhartig over hun pestverleden.

Buddies jongerenpanel over pesten

 

Rachel jongerenpanel Buddies

Pesten is zo klote! Ik deel mijn verhaal om duidelijk te maken dat pesten grote gevolgen heeft, ook in het volwassen leven.

Rachel: “Ik werd als ‘anders’ gezien”

Rachel (34) heeft onder andere het syndroom van Noonan en een visuele beperking en is als kind meerdere keren geopereerd aan haar ogen. “Hierdoor hebben mijn ogen altijd ‘anders’ gestaan dan die van mijn leeftijdsgenoten.” Het pesten begon in groep 3, met roepnamen als ‘schele kip’. In de loop der jaren is het steeds erger geworden. “Ik werd buitengesloten, werd bijvoorbeeld nooit gekozen met gym. Ondanks dat ik al speciaal onderwijs volgde, werd ik alsnog als ‘anders’ gezien. Hoe ouder ik werd en hoe meer ik begon te mankeren, hoe erger het gepest werd.”

Het pesten had grote impact op Rachel: “Ik heb er altijd veel om moeten huilen en trok me veel terug. Ik leefde met het idee dat ik niet oké ben. Maarja, ik heb er niet om gevraagd om ziek te zijn en er zo uit te zien. In gesprekken tussen mijn moeder en ouders van de pesters draaide het er altijd op uit dat het aan mij lag. Want ík deed raar. Zelfs een mentor deed eraan mee. Hij kon gewoon niet met mijn beperkingen omgaan. In zijn onwetendheid voedde hij eigenlijk het pestgedrag.”

Vriendschappen

Op de vraag of het pesten invloed heeft op Rachel’s vriendschappen antwoordt ze resoluut: “Jazeker! Vroeger als kind was ik altijd bang om van me te laten horen. Als ik een vriendschap had deed ik altijd wat diegene wilde, bang om de vriendschap kwijt te raken als ik voor mezelf koos. Ik heb ook weleens geprobeerd populair te zijn door me anders te kleden. Maar dat werkte toch niet voor mij. Het heeft heel lang geduurd voor ik mezelf echt vond.”

Er zijn zelfs mensen die zeggen dat ze hopen dat ik sterf aan de vaccinatie

Online pestgedrag

Pestgedrag komt niet alleen voor op school. Nog steeds gaat Rachel gebukt onder pesterijen. “Ik krijg ook nu nog opmerkingen over hoe ik eruit zie. Vooral op Facebook, via messenger. In Coronatijd is het erger geworden. Mensen geven mij de schuld van de maatregelen. Alsof ik niet het liefst morgen weer op het terras wil zitten, of mijn vrijwilligerswerk weer wil oppakken! Er zijn zelfs mensen die zeggen dat ze hopen dat ik sterf aan Corona of de vaccinatie. Dat doet me zoveel pijn.”

Het online pesten heeft soms grote gevolgen voor hoe Rachel zichzelf profileert. “Ik durf nu niet altijd mijn mening te ventileren. Zodra ik dat openbaar doe zit mijn Messenger inbox vol met bedreigingen. Ik wil me niet verstoppen, maar ik heb geen zin in die ellende. Als wij met z’n allen niet meer durven, wie moet dan ons verhaal vertellen?”

Op zoek naar een maatje? Meld je aan!


 

Lisa jongerenpanel Buddies

Het is op deze leeftijd niet echt pesten meer te noemen. Maar ongeloof zorgt er wel voor dat mensen je veroordelen.

Lisa: ‘Ik word niet geloofd’

Lisa (30) heeft meerdere ‘onzichtbare’ ziektes. Door onbegrip konden klasgenoten en docenten niet goed omgaan met haar beperkingen. “Ik werd al gepest op de basisschool. Ik was het beugelbekkie van de klas. Het pestgedrag had vooral betrekking op mijn uiterlijk. Toen ik naar de middelbare school ging, werden mijn beperkingen een spotpunt. Ik was vaak intens moe. Soms te moe om op te staan om naar de wc te gaan. Ik heb toen veel in het ziekenhuis gelegen. Uiteindelijk kreeg ik de diagnose chronisch vermoeidheidssyndroom.”

De kinderen uit mijn klas maakten mijn vermoeidheid belachelijk

Lisa kwam in een revalidatietraject terecht en was op school dus vaak afwezig. Dat zorgde voor veel onbegrip. “Klasgenootjes, maar ook docenten snappen niet waarom je niet naar school zou kunnen. De kinderen uit mijn klas maakten mijn vermoeidheid belachelijk. Een docent heeft zelfs weleens meegelachen als iemand mij weer eens voor gek zette. Dan zei ik niets. Maar stiekem huilde ik. Ik wilde dan gewoon zo snel mogelijk naar huis.”

Onbegrip

“In mijn kennismakingsweekend voor mijn studie aan de hogeschool ben ik door mijn enkel gegaan en zat ik vervolgens 9 maanden in een rolstoel. Uiteindelijk bleek ik (naast mijn chronische vermoeidheid) posttraumatisch dystrofie te hebben. Ook hierbij duurde het lang voor dat die diagnose werd gesteld. ‘Gezonde’ mensen begrijpen niet dat je door een verstuikte enkel maandenlang in het gips kunt zitten en vergaat van de pijn. Ze dachten dat ik me aanstelde en maakte daar gemene opmerkingen over. Het pesten kwam dus voornamelijk doordat ik niet werd geloofd. Door onbegrip.”

Onzekerheid

Dat de pesterijen haar hebben gevormd in het maken van vriendschappen beaamt ze: “Ik ben onzeker geworden door het pesten. Zeker als ik nieuwe mensen leer kennen, speelt dat heel erg op. Ben ik wel een leuk persoon? Wat vindt diegene van mij? Wat denkt hij of zij over mij? Dat soort gedachtes gaan dan door mijn hoofd.”

“Na de dystrofie heb ik de ziekte van Crohn gekregen. Dat heeft me wel echt het meest gevormd, onzeker gemaakt. Het is een ziekte die moeilijk bespreekbaar is. Je zegt niet tegen je afspraak dat je niet kan komen omdat je aan het poepen bent. In die periode ben ik ook veel vriendinnen kwijtgeraakt, omdat ik niet meer de leuke Lisa was. Nu heb ik bijna alleen maar contact met mensen die ook chronisch ziek zijn. Die snappen mij. Vrienden van vroeger heb ik wel. Maar die zullen mijn situatie nooit helemáál snappen.”

Op zoek naar een maatje? Meld je aan!


 

Lotte jongerenpanel Buddies

Ik wil dat mensen mij eerst als persoon leren kennen en dan pas mijn handicap. Het wordt veel minder een ding als je niet eerst benadrukt wat anders aan je is.

Lotte: ‘Dat fysiek aan je zitten is heftig’

Lotte (17) heeft behoorlijk wat wisselingen van scholen gehad. “Ik ben op het speciaal basisonderwijs begonnen, maar daar zat ik qua cognitief niveau niet op mijn plek. Er waren best veel kinderen die niet goed konden communiceren, wat leidde tot vervelend gedrag. Van nare opmerkingen tot trekken aan mijn rollator. Het gedrag van docenten hielp ook niet mee. Als ik moest huilen, omdat ik de taxi ingaan best lastig vond, werd ik bijvoorbeeld op de gang gezet. ”

Van nare opmerkingen tot trekken aan mijn rollator

Daarom switchte Lotte naar het Montessori onderwijs. Daar ging het redelijk goed, maar helaas was het type onderwijs niet helemaal passend bij haar handicap. Ze stapte weer over, dit keer naar een reguliere school. Daar begon het pesten op de zwemles. Lotte werd gezegd dat ze nooit haar zwemdiploma zou halen. Ze werd buitengesloten en weer werd er aan haar rollator en rolstoel getrokken.

Huilend op het schoolplein

“Dat ze fysiek aan je zitten is wel heftig. Het gebeurde altijd als er net geen docenten in de buurt waren. Er werden opmerkingen gemaakt als: ‘Je zal nooit geaccepteerd worden.’ Dat kwam best hard binnen. Ik stond huilend op het schoolplein.” Op de middelbare werd ze buitengesloten of genegeerd. “Maar ik kon gelukkig wel goed optrekken met het docententeam. Dat was mijn sociale kring op dat moment.”


[Buddies]

Rachel, Lisa en Lotte zitten alle drie in het jongerenpanel van [Buddies]: een vriendschapsprogramma voor mensen met een beperking. Ze denken mee over projecten en initiatieven. Voor Lotte is [Buddies] op meerdere vlakken een uitkomst. “Ik had me aangemeld bij het jongerenpanel omdat ik behoefte had aan een ander soort contact dan ouders, artsen en zorgverleners. Ik wil iemand hebben bij wie ik terecht kan en met wie ik leuke ding kan doen. Bij het Jongerenpanel vond ik een groep waarin ik niet meer de enige ben die tegen dingen aan loopt vanwege een handicap, of zich soms alleen voelt.”

Slap ouwehoeren

Zodra [Buddies] ook voor mensen met een fysieke beperking beschikbaar was, heeft Lotte zich dan ook meteen aangemeld. “Vrij snel na de intake was er al een match. Binnen twee maanden! [Buddies] heeft mij meer gegeven dan ik had verwacht, zeker nu in coronatijd. Het is heel fijn om iemand te hebben waarmee je kunt appen en praten over andere dingen dan medische zaken. Gewoon slap ouwehoeren. Het is fijn een vriendin te hebben die echt geïnteresseerd is in mij.”

Vriendschapsprogramma

Ook Lisa heeft zich naast haar inzet voor het jongerenpanel onlangs aangemeld als vriendzoeker: “We hebben met het jongerenpanel gezellige online bijeenkomsten. Alleen merk ik de laatste tijd dat ik me toch wel alleen voel en iemand in de buurt mis om leuke dingen mee te doen. Vanochtend heb ik daarom een intake gehad om me aan te melden voor het vriendschapsprogramma.”

Drempel over

“Ik mis in deze tijd het naar buiten gaan. Het praten over koetjes en kalfjes. Het genieten van de natuur. Ik hoop dat ik met [Buddies] dat gemis kan goedmaken. Maar het is wel spannend hoor. Ik ben 30, het voelt alsof ik mijn (sociale) leven op orde zou moeten hebben. Door mijn ziektes heb ik als kind al geen goed sociaal leven kunnen opbouwen. Dat voelt nu als falen. Daarom was mij aanmelden als vriendzoeker toch wel een drempel waar ik overheen moest.”

Rachel: “Tot nu toe heeft het jongerenpanel [Buddies] me een hele mooie groep contacten opgeleverd. We zijn gelijkgestemden. We hoeven elkaar niet alles uit te leggen, kunnen met z’n allen schaamteloos in pyjama videobellen. We hebben elkaar nooit in het echt ontmoet, maar het lijkt alsof we elkaar al jaren kennen.”

*Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 19 april 2021

Op zoek naar vriendschap?

Het hebben van een pestverleden vormt je in het aangaan van vriendschappen, ook op volwassen leeftijd. Terwijl het hebben van vriendschap één van de meest waardevolle dingen in het leven is. [Buddies] creëert gelijkwaardige vriendschappen tussen jongeren mét en zónder een beperking. Ben jij op zoek naar een maatje?

Meld je aan